Niżankowska, Szumielewicz – Adwokaci i Radcowie Prawni
Spółka Partnerska
Kraków, 31-061, Trynitarska 6/32
 
tel.: +48 [0] 12 424 93 90
 
fax: +48 [0] 12 424 93 99
pro bono

Kancelaria kontynuuje rozpoczętą w 2006 roku przez Annę-Marię Niżankowską-Horodecką współpracę w ramach „Programu Spraw Precedensowych” z Helsińską Fundacją Praw Człowieka.

I. Wolność słowa i prawo do krytyki przed Trybunałem Konstytucyjnym

W ramach tej współpracy Kancelaria reprezentowała m.in. Panią dr Zofię Szychowską przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie z Jej skargi konstytucyjnej o zbadanie zgodności niektórych przepisów ustawy o izbach lekarskich dookreślonych przez Kodeks etyki lekarskiej w związku z treścią przyrzeczenia lekarskiego w zakresie, w jakim przepisy te ograniczały konstytucyjną zasadę wolności słowa i prawa do krytyki. Sprawa ta (prowadzona pod sygn. akt: SK 16/07) zakończyła się wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny 23 kwietnia 2008 roku wyroku, na mocy którego orzekł m.in., że art. 52 ust. 2 Kodeksu etyki lekarskiej w związku z art. 15 pkt 1, art. 41 i art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku o izbach lekarskich w zakresie, w jakim zakazuje zgodnych z prawdą i uzasadnionych ochroną interesu publicznego wypowiedzi publicznych na temat działalności zawodowej innego lekarza, są niezgodne z art. 54 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 17 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

II. Proces o „złe urodzenie”

Adwokat Anna-Maria Niżankowska-Horodecka reprezentowała Państwa Sławomira i Barbarę Wojnarowskich w głośnym procesie o tzw. złe urodzenie przeciwko Szpitalowi Wojewódzkiemu im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Łomży oraz dwóm lekarzom, którzy bezprawnie odmówili Barbarze Wojnarowskiej skierowania na badania prenatalne w związku z ryzykiem urodzenia dziecka obciążonego poważną chorobą genetyczną, na którą cierpi już pierwsze dziecko Państwa Wojnarowskich. Postępowanie takie uniemożliwiło Państwu Wojnarowskim podjęcie decyzji o przeprowadzeniu legalnego zabiegu usunięcia ciąży; w wyniku tej ciąży urodziła im się córka cierpiąca – podobnie jak jej brat – na achondroplazję. W tym trwającym ponad 6 lat procesie, jaki zakończył się prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 4 lipca 2008 roku, na rzecz Państwa Wojnarowskich zasądzone zostało od Szpitala zadośćuczynienie oraz renta. Zadośćuczynienie odnosiło się do naruszenia praw pacjentki Barbary Wojnarowskiej oraz dobra osobistego Sławomira Wojnarowskiego w postaci wolności podjęcia decyzji o powołaniu dziecka na świat (jaka przysługuje rodzicom w przypadkach enumeratywnie wymienionych w ustawie o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży), renta zaś dotyczyła utraconych przez Panią Barbarę Wojnarowską możliwości zarobkowych – w związku z koniecznością podjęcia opieki nad niepełnosprawną córką – oraz zwiększonych wydatków na wychowanie i utrzymanie córki, związanych z jej niepełnosprawnością. W precedensowym orzeczeniu w tej sprawie Sąd Najwyższy, który rozpatrywał kasację od poprzednich wyroków Sądu Okręgowego w Łomży oraz Apelacyjnego w Białymstoku, uznał bowiem, że odszkodowanie nie przysługuje za samo urodzenie się dziecka chorego, wszak dziecko nigdy nie jest „szkodą”, a jedynie za zwiększone koszty opieki i utrzymania takiego chorego dziecka.

III. TVP S.A. naruszyła dobra osobiste znanej reżyser

W dniu 10 czerwca 2008 roku zawarciem ugody zakończyła się przed Sądem Okręgowym w Warszawie sprawa, jaką Telewizji Polskiej S.A. wytoczyła reprezentowana przez adwokat Annę-Marię Niżankowską-Horodecką Pani Agnieszka Arnold, w ramach której Powódka – znana reżyser filmów dokumentalnych – domagała się zadośćuczynienia oraz przeprosin za naruszenie przez Komisję Etyki TVP jej dóbr osobistych.

IV. Wyróżnienie w Konkursie Prawnik Pro Bono 2008

W maju 2009 roku Partner Kancelarii „Niżankowska, Szumielewicz – Adwokaci i Radcowie Prawni”, adwokat Anna-Maria Niżankowska-Horodecka została laureatką wyróżnienia w Konkursie Prawnik Pro Bono 2008. Konkurs ten jest organizowany przez Fundację Uniwersyteckich Poradni Prawnych oraz Rzeczpospolitą pod patronem Naczelnej Rady Adwokackiej oraz Krajowej Rady Radców Prawnych. Celem konkursu – który w 2008 roku miał już swoją VI edycję - jest nagradzanie tytułem Prawnik Pro Bono osób, których aktywność, zaangażowanie i wkład w krzewienie szczytnej idei pracy prawnika Pro Publico Bono zasługuje na szczególne uznanie.

V. „Adwokaci Pro Bono”

3 października 2009 roku odbyła się druga, jesienna edycja projektu „Adwokaci Pro Bono”, w której czynnie uczestniczył cały zespół Kancelarii udzielając w godzinach od 9:00 do 15:00 kilkudziesięciu porad adwokackich z zakresu prawa cywilnego, gospodarczego, prawa pracy, a także prawa autorskiego.

VI. Proces licealistów o ochronę dóbr osobistych przeciwko prof. Ryszardowi Legutce

Adwokat dr Anna-Maria Niżankowska-Horodecka od wiosny 2010 roku reprezentuje pro bono -  w ramach Programu Spraw Precedensowych Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka – Panią Zuzannę Niemier i Pana Tomasza Chabinkę w sprawie przeciwko prof. Ryszardowi Legutce o ochronę dóbr osobistych. W dniu 3 listopada 2009 roku Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu w sprawie Lautsi przeciwko Włochom wydał wyrok, w którym orzekł, że Włochy naruszyły art. 2 Protokołu numer 1 rozpatrywanego razem z art. 9 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z uwagi na umieszczanie w szkolnych klasach symbolu krzyża, co ogranicza prawa rodziców do wychowywania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami, a także prawo dzieci w wieku szkolnym do wyznawania lub nie jakiejkolwiek religii, a nadto stoi w sprzeczności z zasadą neutralności Państwa w wykonywaniu funkcji publicznych. W XIV Liceum Ogólnokształcącym we Wrocławiu po dyskusji na temat tego orzeczenia, uczniowie – w tym m.in. Zuzanna Niemier i Tomasz Chabinka sporządzili petycję do dyrektora szkoły, w której  zwracali się „z uprzejmą prośbą o usunięcie symboli religijnych z terenu szkoły” powołując się na argumenty wskazane w ww. orzeczeniu ETPCz, a nadto wskazując, że światopogląd stanowi prywatną sprawę każdego człowieka. O wystosowaniu petycji napisała Polska Gazeta Wrocławska i Gazeta Wyborcza, co – również na łamach tych gazet - skomentował poseł do Parlamentu Europejskiego z ramienia Prawa i Sprawiedliwości prof. Ryszard Legutko nazywając petycję „szczeniacką”, „chytrą, cyniczną i ideologiczną zadymą”, a samych wnioskodawców „rozwydrzonymi i rozpuszczonymi przez rodziców smarkaczami”. W dniu 2 marca 2010 roku Kancelaria w imieniu Zuzanny Niemier i Tomasza Chabinki wniosła pozew przeciwko prof. Ryszardowi Legutce o usunięcie skutków naruszenia dóbr osobistych poprzez przeproszenie powodów oraz o zasądzenie odpowiedniej kwoty na rzecz Stowarzyszenia Młody Wrocław. W odpowiedzi na pozew prof. Ryszard Legutko zasłonił się immunitetem posła do Parlamentu Europejskiego wskazując, że komentarz został wygłoszony przez niego w ramach wykonywania obowiązków służbowych parlamentarzysty, wskazywał także na to, iż użyte przez niego określenia nie były obraźliwe. Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2012 roku Sąd I uwzględniając powództwo nakazał prof. Ryszardowi Legutce publikację stosownych przeprosin w Gazecie Wrocławskiej i Gazecie Wyborczej, jak również zasądził żądaną kwotę na rzecz stowarzyszenia. Wyrok ten został w całości utrzymany w mocy przez Sąd Apelacyjny w Krakowie wobec czego z dniem 26 października 2012 roku stał się prawomocny.

W wyniku wniesienia przez prof. Ryszarda Legutkę skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie, sprawa była rozpatrywana przez Sąd Najwyższy, który w dniu 22 stycznia 2014 roku oddalił skargę, ostatecznie kończąc proces w niniejszej sprawie.